راهنما:واژه‌نامه/2

از ویکی‌کد، دانشنامهٔ برنامه‌نویسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ویکی‌کد:واژه‌نامه

واژه‌نامه

محتویات


آ

ا

ابهام‌زدایی
فرایندی‌ست که در آن تعارض‌های عنوان مقاله‌ها -یعنی هنگامی که یک عبارت بر بیش از یک موضوع دلالت می‌کند- برطرف می‌شود.
الگو
به کدهایی گفته می‌شود که در فضای نام الگو ذخیره می‌شوند و برای نمایش جدول‌های بالا و پایین مقاله یا پرچم‌ها و… کاربرد دارند. الگوها کار function در زبان‌های برنامه‌نویسی را نیز انجام می‌دهند.
امضا
نام مستعاری است که برای خود انتخاب کرده‌اید. این نام با هربار قرار دادن ۴ علامت مدک (این‌گونه: ~~~~) به همراه تاریخ و ساعت همان لحظه، به نمایش درمی‌آید.
ابزار
قابلیت مبتنی بر جاوا اسکریپت و در برخی موارد از سی‌اس‌اس که کارهای پیچیده‌تر را با صرف زمان کمتری انجام داده، یا ویژگی‌های جدیدی به ویکی اضافه می‌کند. ابزارها جزئی از خود نرم‌افزار ویکی (مدیاویکی) نیستند.
اسکریپت
اسلش
یکی از نویسه‌های پر کاربرد در کدنویسی

ب

بازی با سامانه
استفاده از قوانین و رهنمودهای ویکی‌کد در راه نادرست یا تلاشی عامدانه برای مخالفت یا مختل‌کردن تلاش جمعی برای ویرایش گروهی را گویند.
بازرس کاربر
به کاربری گفته می‌شود که دسترسی مشاهدهٔ اطلاعات آی‌پی کاربران دیگر را دارد تا از هر گونه اخلال و زاپاس‌بازی جلوگیری شود.
بحث
  1. به صفحاتی از دانشنامه گویند که ویرایشگران دربارهٔ انتخاب بهترین محتوا برای مدخل با یکدیگر گفتگو می‌کنند. برای هر مدخل در دانشنامه یک صفحه بحث وجود دارد که با کلیک بر روی دکمه بحث در کنار دکمه مقاله می‌توان وارد آن شد.
  2. به فرایندی اشاره دارد که به ویژه در هنگام اختلافات ویرایشی از آن برای اجماع استفاده می‌کنند. این فرایند در صفحهٔ بحث هر مقاله انجام می‌شود.
برچسب
توضیحات چندخطی که داخل یک کادر مستطیلی بالای هر مقاله می‌بینید. برچسب‌های مختلفی برای اشاره به موضوعات مختلف وجود دارد. مثلاً برچسب حذف سریع، برچسب تمیزکاری. برای مثال فهرست برچسب‌های حق تکثیر رو ببینید. در برچسب‌زنی می‌بایست دقت شود.
بن‌بست
صفحه‌ای که به غیر از پیوندهای میان‌ویکی هیچ پیوندی به صفحات دیگر در ویکی‌کد ندارد را صفحهٔ بن‌بست گویند. در ویکی‌کدی فارسی از طریق این صفحهٔ ویژه می‌توانید لیستی از آنها را مشاهده کنید. در برخی از ویکی‌ها به دلایل مشکلات بازدهی این قابلیت را غیرفعال می‌کنند.
بخش
یکی از اجزای تقسیم‌بندی‌های مقاله است؛ که شامل چند زیربخش است. اینجا را ببینید.
بایگانی

بایگانی صفحه‌ها

پ

پالایه
سامانه‌ای که به صورت هوشمند تغییرات خرابکارانه رو شناسایی می‌کند و به ویرایشگران اخطار می‌دهد.
فرایندی که طی آن کاربر یک صفحه را پیگیری می‌کند. در این حالت همهٔ تغییرات و ویرایش‌های انجام‌شده در آن صفحه در فهرست پیگیری‌های شما قرار می‌گیرد. شما می‌توانید فهرست صفحاتی را که پیگیری می‌کنید از اینجا ببینید و صفحات پیگیری خود را مدیریت کنید.

ت

تراگنجانش
آوردن نام صفحه یا الگو میان {{}} که باعث می‌شود محتوایش در صفحهٔ مقصد نمایش داده شود بی آن که در آنجا کپی شود.


تحریم
سیاستی که طی آن کاربر از ویرایش یک یا چند مقاله محروم می‌شود.
ترجیحات
تغییرات اخیر
صفحه‌ای که آخرین تغییرات در دانشنامه را فهرست می‌کند. نگهبان تغییرات اخیر کاربرانی‌اند که متعهد می‌شوند با سرزدن‌های مکرر به صفحه تغییرات اخیر آخرین تغییرات مقاله‌ها را رصد کنند و در صورت اشتباهات یا احیاناً خرابکاری مقاله‌ها را اصلاح کنند.
تغییر مسیر
تغییر مسیر دوتایی
تفاوت
در نسخه انگلیسی با diff نشان داده می‌شود.
تمیزکاری

ج

جعبه جستجو
(به انگلیسی: Search Box) مستطیلی که کاربران واژه‌های مورد نظر خود را در آن تایپ می‌کنند و به وسیلهٔ آن وارد صفحات موردنظر خود می‌شوند. در گوشهٔ سمت چپ صفحات وجود دارد.

چ

حق تکثیر
حساب زاپاس
حذف
  1. یکی از سیاست‌های ویکی‌کد که معیاری برای بررسی حذف مقالات است. محس را هم نگاه کنید. دلایل نامناسب برای حذف را هم ببینید.
  2. به فرایند حذف مقالات یا سایر صفحه‌ها در ویکی‌کد اشاره دارد.

خ

خالی‌کردن میانگیر یا کاشه (Purge)

به عملی گفته می‌شود که کاربر سرورهای ویکی‌کد را مجبور می‌کند تا حافظه موقت خود را به‌روز کنند که این عمل با علامت * موجود در دکمه مثلث پایین‌رونده‌ای که در کنار پنجره جستجو قرار دارد انجام می‌گیرد.
خرابکاری
خرد
خلاصهٔ ویرایش
متنی است که بعد از ویرایش مقاله راجع به نوع ویرایش داخل جعبهٔ خلاصه ویرایش نوشته می‌شود. این مطلب را از شیوه‌نامه نگاه کنید.
خالی‌کردن کاشهٔ مرورگر (Cache) یا حافظهٔ موقت مرورگر
به دو روش می‌توانید کاشهٔ مرورگرتان را خالی کنید.
  1. زدن همزمان دکمه‌های Shift+Ctrl+R
  2. زدن همزمان دکمهٔ Shift + کلیک‌کردن بر روی علامت Reload یا Refresh در کنار نوار URL مرورگر که اکثراً به شکل ↺ می‌باشد.

د

دانشنامه
درخواست بازرس کاربر شدن
درخواست‌های مدیر شدن
راهنمای درخواست‌های مدیر شدن را ببینید. فهرست درخواست‌های مدیریتی را از اینجا ببینید.
درخواست محافظت

نوعی درخواست است که کاربران در موارد ویژه آن را در تام مطرح می‌کنند. یکی از شایعترین موارد آن خرابکاری‌های گسترده توسط آی‌پی‌هاست که در اینصورت مدیران صفحه را در برابر آی‌پی محافظت می‌کنند.

درخواست برابر فارسی
محلی برای درخواست برابرهای واژه‌ها به فارسی. این محل برای ترجمه بسیار مفید است.
درخواست بازرسی کاربر
دیوان‌سالار

ر

رابط کاربری
ربات
مجموعه کدهایی که به وسیله کاربری با نام ربات اجرا می‌شوند که معمولاً این کدها با زبان‌های پایتون، جاوا، جاوا اسکریپت و… نوشته می‌شوند. ربات‌ها برای انجام کارهای تکراری و طاقت‌فرسا که کاربرهای عادی به خاطر وقت و حوصله از انجام آن سرباز می‌زنند به کار می‌روند. برای اطلاع بیشتر سیاست رباتیک و ویکی‌کد:ربات را ببینید.
راهنما
یکی از فضای نام‌های ویکی‌کد است که در خود مقالات آموزشی و راهنمایی جهت کاربران را گنجانده‌است. برای دیدن فهرستی از موضوعات و مفاهیم ویکی‌کدیی می‌توانید رده:مدیریت ویکی‌کد را نگاه کنید. از اینجا می‌توانید فهرستی از کلیپ‌های آموزشی را مشاهده کنید.
رده
رده (به انگلیسی: Category) به صفحه‌ای گفته می‌شود که فهرستی از مقاله‌ها یا صفحه‌های هم موضوع را در خود نمایش می‌دهد. رده‌ها در فضای‌نام رده‌ها قرار گرفته‌اند؛ و معمولاً در پایینی‌ترین بخش هر مقاله (مدخل) رده‌های مربوط به آن مقاله دیده‌می‌شود. رده‌ها به منظور دسته‌بندی مقالات و یافتن مقالات مرتبط به هم کاربرد دارند.
رده مادر
به رده‌ها اصلی‌ای گفته می‌شود که رده‌های دیگر را فهرست می‌کند مانند رده:معماری برای رده:معماری در ایران.
رهنمود

رهنمودها در سطحی پایین‌تر از سیاست‌ها قرار دارند.

ز

زیرعنوان
به تیتر بخش‌های کوچکتر درون هر مقاله گفته می‌شود. به خود این بخش‌ها هم می‌توان زیرعنوان اطلاق کرد.
زاپاس
به حسابی جایگزین که کاربر علاوه بر حساب اصلی خود ایجاد می‌کند و می‌تواند جهت اخلال‌گری از آن سوءاستفاده شود. البته موارد مشروع استفاده از حساب‌های جایگزین هم وجود دارد.
زاپاس‌بازی
به همهٔ کارهایی اطلاق می‌شود که طی اون کاربران به هر وسیله توسط حسابی به غیر از حساب اصلی خود (مثلا با حساب‌های دیگر یا آی‌پی) به اخلال در دانشنامه می‌پردازند.

س

سافت‌ریدایرکت

سیاست حذف

یکی از سیاست‌های ویکی‌کدست که بر مبنای آن مقاله‌های نامناسب حذف می‌شوند.
سیاهه
برابر فارسی واژه list است. فهرست سیاهه‌ها را از اینجا ببینید.
سیاست
به قوانین ویکی‌کد اشاره دارد. می‌توان به ۵ دسته محتوایی، رفتاری، حذفی، اجرایی، حقوقی تقسیم کرد. فهرست سیاست‌ها را نگاه کنید.
سیاست
سواستفاده از ابزارهای مدیریتی
به مواردی مثل واگردانی تصمیم مدیریتی مدیری دیگر اطلاق می‌شود.

ش

شکایت
می‌تواند از مدیر، دیوانسالار یا کاربر و… باشد. شکایت از مدیران یا کاربران را براساس نوع آن باید در تام یا تاد مطرح کرد.
شیوه‌نامه
هدف شیوه‌نامه یکدست‌سازی شیوهٔ نگارشی مقاله‌ها در ویکی‌کد است. حتماً فهرست شیوه‌نامه‌ها را ببینید.
شیوه‌نامه پیوند
مجموعه دستورالعمل‌هایی برای پیوند دادن در ویکی‌کد

ص

صفحه تمرین
جایی است که تازه‌کاران ورزیده می‌شوند و پیش‌کسوت‌ها آزمایش می‌کنند.
صفحهٔ اصلی
صفحه‌های کاربری
پربازدیدترین صفحه ویکی‌کد است که مانند درگاهی برای ورود به سایر قسمت‌هاست.
صفحه‌کلید استاندارد فارسی
به نرم‌افزار وصله‌ای اشاره دارد که روی ویندوز یا لینوکس نصب می‌شود و چینش صفحه‌کلید رایانه را مطابق با استاندارد فارسی می‌کند. برای نصب و استفاده از آن به این صفحه بروید.
صفحه بحث
صفحاتی که در آن کاربران در مورد یک موضوع خاص با یکدیگر به گفتگو و تبادل‌نظر می‌پردازند. به ازای هر فضای‌نام یک صفحه بحث ویژهٔ آن در نظر گرفته شده. مانند صفحه بحث مقاله، صفحه بحث کاربری، صفحه بحث الگو،... رهنمود صفحه بحث را هم ببینید.
صفحه‌های بلند
صفحه‌های ویژه
نام صفحه‌ای که لیستی از صفحات مهم و کاربردی را در خود لیست کرده‌است. لینک رفتن به این صفحه در جعبه‌ابزار وجود دارد.

صفحه‌هایی که حجم آنها معمولاً بالای ۱۰۰ کیلوبایت است.

صفحه‌های تازه
صفحه‌هایی که به تازگی توسط ویرایشگران ایجاد شده‌اند. سیاههٔ صفحه‌های تازه را از اینجا ببینید.

ع

فضای کاربری
به مجموعه صفحه‌های کاربری، صفحه‌های بحث‌کاربری و زیرصفحات کاربری فضای کاربری گویند.
فضای نام ویکی‌کد
به این فضای نام، فضای نام پروژه هم می‌گویند. تمام صفحات این فضای نام، پیشوند ویکی‌کد: دارند.
فهرست سیاه
فهرست وبگاه‌هایی که نباید به آنها پیوند داده شود.

ق

قهوه‌خانه
نام صفحه‌ای در دانشنامه ویکی‌کد است که در آن ویرایشگران به بحث و گفتگو پیرامون موضوعات مختلف دانشنامه‌نویسی می‌پردازند. برای رفتن به قهوه‌خانهٔ ویکیفا از اینجا وارد شوید. این صفحه در ویکینگلیش به نام Village pump وجود دارد. برای رفتن به قهوه‌خانه‌های زبان‌های دیگر می‌توان از پیوندهای میان‌ویکی استفاده کرد.
قطع دسترسی (بندایش)
فرایندی که دسترسی کاربر به دانشنامه محدود می‌شود. االگوهای قطع دسترسی را ببینید. می‌توانید فهرست قطع‌دسترسی‌ها را از اینجا ببینید.

ک

کاربر تأییدشده (auto confirm)
به کاربرهایی که بیش از ۱۰۰ ویرایش دارند یا از زمان ثبت‌نام آنها در ویکی‌کد بیش از ۴ روز می‌گذرد.
کدنویسی
اصطلاحی رایج در علوم رایانه که به فرایند نوشتن کدها در طی برنامه‌نویسی گویند. کدنویسی اصطلاحی کلی است و می‌تواند در همه موارد مانند کدنویسی HTML یا سایر زبان‌های برنامه‌نویسی به کار رود. به کسی که کدنویسی می‌کند، کدنویس یا برنامه‌نویس (به انگلیسی: Coder یا Programmer) گویند.

گ

گشت‌زنی
به فعالیتی گفته می‌شود که کاربران باسابقه فعالیت کاربران تازه‌وارد را زیرنظر می‌گیرند و در صورت بروز مشکل به آنها کمک می‌کنند یا خرابکاری‌ها را بازگردانی می‌کنند. برای درخواست دسترسی گشت‌زنی در اینجا درخواست دهید.
گروه مجوزدهندگان ربات

ل

لنگر
یک اصطلاح اچ‌تی‌ام‌ال است و به کدی گفته‌می‌شود که به شما اجازه می‌دهد با استفاده از نویسهٔ «#» به یک نقطهٔ مشخص از یک صفحه پیوند دهید. می‌توانید از لنگرها برای پیوند دادن به بخش‌های مختلف یک صفحه استفاده کنید، مثلا: ویکی‌کد:راهنمای ویرایش صفحه‌ها#پیوندها و نشانی‌های وب

م

متاداده
مشارکت‌ها
به صفحه‌ای گفته می‌شود که همهٔ مشارکت‌های یک کاربر را در دانشنامه نمایش می‌دهد. برای رفتن به این صفحه پس از وارد شدن به صفحهٔ کاربر در جعبه‌ابزار (یکی از منوهای ستون سمت راست) روی مشارکت‌ها کلیک کنید.
مدیر
گروهی از ویرایشگران هستند که دسترسی‌های بیشتری نسبت به کاربران معمولی دارند. فهرست مدیران ویکی‌فا را از این صفحه ببینید.

مقاله‌های درخواستی

مقاله‌هایی که کاربران پیشنهاد می‌دهند تا در دانشنامه شروع شوند.

مقاله‌های مظلوم

مقاله‌هایی که علی‌رغم اهمیت موضوعشان از اطلاعات بسیار کمی دارند.
میان‌ویکی
به پیوندهایی گفته می‌شود که در سمت راست (در ویکی‌های راست به چپ) مشاهده می‌شوند و این پیوندها بیان کننده این مطلب هستند که این صفحه در ویکی‌های نام برده شده دارای مطلب است. (پیوند بین زبان‌ها). میان‌ویکی می‌تواند مقاله را به پروژه‌های خواهر هم پیوند بزند. برای مثال در مقاله ایران پیوندی در پایین مقاله به صفحه ایران در ویکی‌انبار وجود دارد.
میلینگ لیست
سامانه‌ای که کاربران یا مدیران برای ارتباط با هم استفاده می‌کنند. برای ملحق شدن به میلینگ لیست به اینجا بروید. برای داشتن یک میلینگ لیست کافی است لیستی از رایانامه‌هایی که می‌خواهید برای آنها ایمیل بزنید را در جعبه to قرار دهید و برای پاسخ هم از reply to all استفاده کنید.:
میز فنی
یکی از میزهای قهوه‌خانه است که در آن ویرایشگران پرسش‌های فنی خود را مطرح می‌کنند.
میز مرجع (نام جدید، پرسش‌های متفرقه، تعطیل شد)
میز کمک (نام جدید، درخواست راهنمایی)
صفحه‌ای برای طرح پرسش‌های مربوط به چگونگی کارکردن در ویکی‌کدست.
محافظت
به محدود کردن دامنه ویرایشگران یک مقاله گویند. اولین سطح آن محافظت در برابر آی‌پی هاست که در اینصورت آی‌پی‌ها نمی‌توانند ویرایش کنند. قابلیت محافظت مقالات یکی از دسترسی‌های مدیریتی است.
میانبر

ن

نام کاربری
نامی که کاربر برای خود انتخاب می‌کند. نام‌های نامناسب را در اینجا گزارش کنید.
ناوبری
به قابلیتی از ویکی‌کد اشاره می‌کند که به وسیله آن مقالات مخلف به‌هم پیوند دارد.
ناوباکس
نظرخواهی برای حذف (نبح)
به فرایندی که طی آن یک مدخل برای حذف به رای گذاشته می‌شود. معمولاً دلیل آن اختلاف در سرشناسی موضوع است. در صورتی که به نتیجهٔ نظرخواهی هم اعتراضی باشد می‌توان آن را در تام مطرح کرد.
نگارخانه
گالری. به روش نمایش مجموعه‌ای از تصویرها در ویکی‌کد گفته می‌شود.
نظرخواهی

و

واگردانی
به فرایند خنثی‌سازی ویرایش‌های اشتباه یا خرابکارانه گویند. کاربران عادی تنها قادرند که هر ویرایش را به طور جداگانه واگردانی کنند ولی با داشتن دسترسی واگردانی می‌توان چند ویرایش آخر را خنثی نمود. معمولاً این دسترسی به کاربران آشنا به قوانین و نسبتاً با تجربه داده می‌شود. برای درخواست دسترسی واگردانی باید در اینجا درخواست داد.
ویرایش
فرایندی که طی آن کاربران صفحات دانشنامه را تغییر می‌دهند. در ویکی‌کد همهٔ ویرایش‌ها برای همیشه ثبت می‌شوند. ویرایش‌ها توسط کاربران دیگر، گشت‌زن‌ها و مدیران بازبینی می‌شوند.
ویرایش‌شمار
ابزارهای شمارندهٔ تعداد ویرایش‌های انجام‌شده توسط کاربران ویکی‌کد در اینجا
ویکی‌کد
دانشنامهای چندزبانه و مشارکتی که همه توانایی ویرایش در آن را دارند. فهرست ویکی‌کدها را ببینید.
ویکی‌نویس
به نویسندگان و ویرایشگران نوشتارهای ویکی‌کد می‌گویند.

ه

هرزنامه (اسپم)
افزودن پیوندهای بیرونی و نامناسبِ تبلیغاتی یا تبلیغ برای خود.

ی

یتیم

صفحه، یا تصویری که هیچ پیوندی در ویکی‌کد به آن اشاره نمی‌کند را یتیم گویند. در ویکی فارسی از طریق این صفحهٔ ویژه می‌توانید لیستی از صفحات یتیم را ببینید. در برخی ویکی‌ها به علت مشکلات بازدهی این قابلیت را غیر فعال کرده‌اند.

جملات کلیدی

نیت‌یابی نکنید
به این معنی است که کاربر بر پایهٔ فرض حسن نیت با دیگران رفتار کند
لطفاً با چماق به استقبال تازه‌واردها نروید
کلک مزنید
ویکی‌کد:تحقیق دست‌اول ممنوع
ویکی‌کد:نگران بهره‌وری سامانه نباشید
تهدید قانونی ممنوع
حمله‌های شخصی ممنوع
مسئله را شخصی نکنید!