عملگرهای ریاضی

از ویکی‌کد، دانشنامهٔ برنامه‌نویسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عملگرهای ریاضی عملیات‌های محاسباتی ریاضی را بر روی اعداد (عدد دقیق یا عدد درون متغیر) انجام می‌دهند. [۱]

عملگر توضیحات
+ عملگر جمع
- عملگر تفریق
* عملگر ضرب
** عملگر توان (ES2016)
/ عملگر تقسیم
% عملگر باقی مانده تقسیم
++ عملگر افزایش یک واحدی
-- عملگر کاهش یک واحدی

عملگرهای ریاضی

یک عملگر معمولی ریاضی، محاسبه ریاضی را بر روی دو عدد انجام می‌دهد.

دو عدد می‌توانند عدد واقعی باشند:

مثال

var x = 100 + 50;


مشاهدهٔ نتیجه


و یا دو عدد درون متغیر باشند:

مثال

var x = a + b;


مشاهدهٔ نتیجه


و یا یک عبارت محاسباتی ریاضی باشد:

مثال

var x = (100 + 50) * a;


مشاهدهٔ نتیجه


عددها (درون یک عبارت ریاضی) عملوند (operand) نامیده می‌شود.

عمل ریاضی (که می‌بایست بین دو عملوند صورت بگیرد) توسط یک عملگر (به انگلیسی: operator) تعیین می‌شود.

عملوند عملگر عملوند
۵۰ + ۱۰۰

جمع بستن

عملگر جمع (+) اعداد را با یکدیگر جمع می‌کند:

مثال

var x = 5;
var y = 2;
var z = x + y;


مشاهدهٔ نتیجه


تفریق کردن

عملگر تفریق (-) اعداد را از یک دیگر تفریق می‌کند.

مثال

var x = 5;
var y = 2;
var z = x - y;


مشاهدهٔ نتیجه


ضرب کردن

عملگر ضرب (*) اعداد را با یکدیگر ضرب می‌کند.

مثال

var x = 5;
var y = 2;
var z = x * y;


مشاهدهٔ نتیجه


تقسیم کردن

عملگر تقسیم (/) اعداد را برهم تقسیم می‌کند.

مثال

var x = 5;
var y = 2;
var z = x / y;


مشاهدهٔ نتیجه


به دست آوردن باقی ماندهٔ یک تقسیم

عملگر باقی مانده (%) باقی‌ماندهٔ یک تقسیم را برمی‌گرداند.

مثال

var x = 5;
var y = 2;
var z = x % y;


مشاهدهٔ نتیجه


در عبارت جبری، نتیجه تقسیم دو عدد صحیح برهم، یک بخش صحیح دارد و یک بخش باقی مانده.

در ریاضیات، نتیجه یک عمل modulo باقی مانده‌ای از یک تقسیم در یک عبارت جبری است.

عملگر افزایش

عملگر افزایش (++) اعداد را یک واحد افزایش می‌دهد.

مثال

var x = 5;
x++;
var z = x;


مشاهدهٔ نتیجه


عملگر کاهش دادن

عملگر کاهش (--) اعداد را یک واحد کاهش می‌دهد.

مثال

var x = 5;
x--;
var z = x;


مشاهدهٔ نتیجه


عملگر توان (ES2016)

عملگر توان (**) عدد اول را به توان عدد دوم می‌رساند.

مثال

var x = 5;
var z = x ** 2;          // result is 25


مشاهدهٔ نتیجه


عبارت x ** y نتیجه مشابه‌ای همانند دستور Math.pow(x,y): برمی‌گرداند:

مثال

var x = 5;
var z = Math.pow(x,2);   // result is 25


مشاهدهٔ نتیجه


اولویت عملگرها

اولویت عملگرها مشخص می‌کند که کدام یک از عملیات‌های ریاضی اولویت بیشتری نسبت به سایر عملگرها دارند.

مثال

var x = 100 + 50 * 3;


مشاهدهٔ نتیجه


آیا نتیجه مثال بالا برابر با 3 * 150 است یا نتیجه مثال بالا برابر است 100 + 150؟

کدام عمل باید اول انجام شود، جمع یا ضرب؟

ضرب ( * ) و تقسیم ( / ) اولویت بیشتری نسبت به جمع ( + ) و تفریق ( - ) دارند.

و (همانطورکه در ریاضیات مدرسه آموختید)، اولویت عملگرها می‌تواند با استفاده از پرانتز تغییر یابد:

مثال

var x = (100 + 50) * 3;


مشاهدهٔ نتیجه


هنگامی که از پرانتز استفاده می‌کنید، عملگری که درون پرانتز وجود دارد، ابتدا محاسبه می‌شود.

زمانی که چندین عملگر اولویت یکسانی دارند (همانند جمع و منها)، آنها از چپ به راست محاسبه می‌شوند:

مثال

var x = 100 + 50 - 3;


مشاهدهٔ نتیجه


مقدار اولویت عملگرها در جاوا اسکریپت

سطرهای قرمز رنگ از استاندارد JavaScript:ECMAScript 6 - ECMAScript 2015 و یابالاتر پشتیبانی می‌شوند:
مقدار عملگر توضیحات مثال
۲۰
()
گروه‌بندی عبارات
(3 + 4)
۱۹
.
عضو
Person.name
۱۹
[]
عضو
Person[“name”]
۱۹
()
فراخوانی تابع
Myfunction()
۱۹
new
ساختن شی
New Date()
۱۷
++
افزایش پسوندی
i++
۱۷
--
کاهش پسوندی
i--
۱۶
++
افزایش پیشوندی
++i
۱۶
--
کاهش پیشوندی
--i
۱۶
!
نقیض منطقی
!(x==y)
۱۶
Typeof
نوع داده
typeof x
۱۵
**
به توان رساندن (ES2016)
10 ** 2
۱۴
*
ضرب
10 * 5
۱۴
/
تقسیم
10 / 5
۱۴
%
باقی مانده تقسیم
10 % 5
۱۳
+
جمع
10 + 5
۱۳
-
تفریق
10 - 5
۱۲
<<
شیفت چپ
x << 2
۱۲
>>
شیفت راست
x >> 2
۱۲
>>>
شیفت راست بدون علامت
x >>> 2
۱۱
<
کوچکتر از
x < y
۱۱
<=
کوچکتر مساوی
x <= y
۱۱
>
بزرگتر
x > y
۱۱
>=
بزرگتر مساوی
x >= y
۱۱
in
ویژگی‌ای از یک شیء عدد پی "PI" در ریاضی
۱۱
Instanceof


نوعی از یک شیء
instanceof Array
۱۰
==
مساوی
x == y
۱۰
===
برابری مقدار و نوع
x === y
۱۰
!=
نامساوی
x != y
۱۰
!==
نابرابری مقدار و نوع
x !== y
۹
&
And بیتی
x & y
۸
^
XOR بیتی
x ^ y
۷
|
OR بیتی
x | y
۶
&&
And منطقی
x && y
۵
||
OR منطقی
x || y
۴
? :
عملگر شرط
? "Yes": "No"
۳
+=
مقداردهی
x += y
۳
/=
مقداردهی
x /= y
۳
-=
مقداردهی
x -= y
۳
*=
مقداردهی
x *= y
۳
%=
مقداردهی
x %= y
۳
<<=
مقداردهی
x <<= y
۳
>>=
مقداردهی
x >>= y
۳
>>>=
مقداردهی
x >>>= y
۳
&=
مقداردهی
x &= y
۳
^=
مقداردهی
x ^= y
۳
|=
مقداردهی
x |= y
۲
yield
جلوگیری موقت از اجرای تابع
yield x
۱
,
ویرگول
5 , 6

عبارت‌های ریاضی داخل پرانتز، به طور کامل قبل از اینکه در ادامهٔ عبارت ریاضی از نتیجهٔ آن‌ها استفاده شود، محاسبه می‌گردد.


منابع آموزشی